Polityka banku centralnego

Instrumenty, którymi posługuje się bank centralny, mają duży wpływ na efekty prowadzonej przez państwo polityki gospodarczej. Oddziaływają one bowiem na podaż pieniądza oraz warunki kredytowania poprzez bezpośredni wpływ na płynność sektora bankowego oraz ustalanie wysokości stóp procentowych. W ramach instrumentów polityki pieniężnej do najważniejszych należą:
a) stopy procentowe banku centralnego;
b) operacje refinansowe;
c) rezerwy obowiązkowe;
d) operacje otwartego rynku.

Stopy procentowe banku centralnego są instrumentem polityki pieniężnej o charakterze pośrednim, gdyż banki mają pełną swobodę kształtowania wysokości oprocentowania zarówno w odniesieniu do udzielanych kredytów, jak też przyjmowanych depozytów. Zmiana stopy procentowej banku centralnego jest sygnałem dla banków komercyjnych o potrzebie zmiany ceny pieniądza. Praktyka gospodarcza potwierdza, że decyzje NBP dotyczące wysokości stóp procentowych w każdym niemalże przypadku maj; wpływ na decyzje banków komercyjnych. Początkowo najważniejszą stopą NBP była stopa kredytu refinansowego, udzielanego bankom na prowadzenie działalności kredytowej. Obecnie stopa ta odnosi sieje dynie do kredytu na inwestycje centralne zlecane przez rząd, a finansowane przez bań ki ze środków NBP. Podstawową stopą przez kilka lat była stopa redyskonta weksli Według niej NBP udziela bankom kredytu w zamian za weksle przedsiębiorstw przekazane wcześniej przez firmy bankom do dyskonta. Obecnie podstawową stopą NBI jest stopa kredytu lombardowego, Jest to krótkoterminowy kredyt udzielany bankom komercyjnym pod zastaw rządowych papierów wartościowych lub bonów pieniężnych NBP. Po zniesieniu ograniczeń w dostępie do tego rodzaju finansowania stał się pod stawowym źródłem refinansowania banków mających chwilowe niedobory płynny cl środków.