Konsolidacja sektora bankowego

Istotnym procesem przemian polskiego systemu bankowego po 1989 r. jest konsolidacja. Oznacza ona łączenie kapitałowe oraz organizacyjne. Chociaż istnieje wiele poglądów i kontrowersji wokół metod przeprowadzania konsolidacji, jej konieczność jest powszechnie akceptowana. Same procesy konsolidacyjne mogą odbywać się poprzez fuzje bądź przejęcia. Powszechnie uznaje się, że fuzja, czyli połączenie ma miejsce wówczas, gdy łączą się podmioty identycznej bądź porównywalnej wielkości. Akcjonariusze otrzymują wówczas po 50% głosów na walnym zgromadzeniu połączonej spółki, ma tu również miejsce akceptacja zamierzeń przez zarządy obu jednostek. W przypadku przejęcia następuje przeniesienie kontroli nad działalnością gospodarczą spółki z jednej grupy inwestorów do innej. Przejmowane przedsiębiorstwo nie traci osobowości prawnej, zaś do najbardziej typowych form przejęć należą zakup akcji lub udziałów, przejęcie spółki w zamian za akcje spółki nabywcy. Podstawowym celem konsolidacji jest osiągnięcie konkurencyjnej pozycji rynkowej dzięki korzyści skali i rozszerzeniu zakresu usług finansowych. Najczęściej wysuwanymi argumentami potwierdzającymi konieczność konsolidacji banków są:
– wzmocnienie pozycji rynkowej;
– redukcja kosztów działalności;
– dywersyfikacja działalności poprzez rozszerzenie usług na różne segmenty klientów, w tym wejście na rynki zagraniczne;
– dostęp do nowoczesnych technologii i usług bankowych;
– skuteczniejsze zarządzanie ryzykiem bankowym;
– możliwość wzrostu wartości udzielanych kredytów;
– efektywniejsza polityka kadrowa oraz możliwość pozyskiwania wysokokwalifikowanych pracowników;
– wzrost skuteczności działalności marketingowej banków.

Słusznie podkreśla się, że podstawowym efektem konsolidacji jest wzrost kapitałów w bankach poprzez kumulację funduszy własnych. Powszechnie znana słabość kapitałowa banków w Polsce uniemożliwiała sprostanie wymogom rynkowym, a także skutecznej realizacji procesów dostosowawczych do struktur europejskich.