Istota rynku pieniężnego

Przedmiotem obrotu na rynku pieniężnym są krótkoterminowe (do jednego roku) instrumenty finansowe. Instrumenty te charakteryzują się najniższym stopniem ryzyka i najwyższym poziomem płynności. Rynek pieniężny jest miejscem emisji i obrotu instrumentów finansowych sektora bankowego, jak też pozabankowego. Szczególną aktywność wykazują tu jednak instytucje finansowe, głównie banki, poszukujące możliwości ulokowania wolnych środków pieniężnych nawet na bardzo krótki okres, np. jeden-dwa dni. Z kolei możliwość zaciągania kredytów i pożyczek krótkoterminowych zapewnia ciągłość w regulowaniu zobowiązań. Rynek pieniężny służy również państwu do realizowania polityki pieniężnej. Tu bowiem określa się zasady ustalania ceny pieniądza, której głównym wyznacznikiem jest stopa procentowa. Jej wysokość ma decydujący wpływ na wielkość podaży strumienia pieniądza i popytu na pieniądz w szczególności z punktu widzenia decyzji kredytowych przedsiębiorstw. Określając istotę rynku pieniężnego, należy podkreślić, że szczególnym wyznacznikiem jego funkcji i cech charakterystycznych są podmioty aktywnie uczestniczące w operacjach tu przeprowadzanych. Wśród uczestników należy wyróżnić Skarb Państwa, bank centralny, banki komercyjne, instytucje ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne oraz firmy brokerskie. Skarb Państwa, reprezentowany przez Ministra Finansów, jest jednym z najważniejszych uczestników rynku pieniężnego. Pełni bowiem wiodącą rolę na pierwotnym rynku pieniężnym i jest emitentem rządowych papierów wartościowych. Celem emisji jest pozyskanie środków o charakterze zwrotnym, przeznaczonych na finansowanie pożyczkowych potrzeb budżetu państwa, w szczególności niedoboru budżetowego. Bank centralny realizuje przyjęte przez Radę Polityki Pieniężnej założenia polityki pieniężno-kredytowej państwa. Realizując politykę monetarną, wpływa na kształtowanie wielkości podaży wolnych środków finansowych będących w obiegu sektora bankowego. W realizacji tego celu Narodowy Bank Polski wykorzystuje między innymi operacje otwartego rynku. Bank centralny można zatem traktować jako gwaranta płynności finansowej sektora bankowego oraz utrzymania realnej wysokości stóp procentowych w operacjach otwartego rynku pieniężnego.