Historia bankowości polskiej

Nazwa „bank” pochodzi od włoskiego słowa Banca, oznaczającego ławę (stół), przy Którym średniowieczni Wekslerze wymieniali pieniądze. Funkcję pieniądza pełnił wówczas kruszec. Pierwsze banki powstały we Włoszech w XVI wieku, następnie w Holandii i Anglii. Przedmiotem pierwszych operacji bankowych był kruszec i kruszcowe mondy przyjmowane przez banki od ich właścicieli. W celu ułatwienia dysponowania wkładami posługiwano się banknotami (wekslami) reprezentującymi zdeponowane środki i służącymi do przenoszenia tych wkładów z konta na konto. Z tego okresu wywodzi się obrót żyrowy (od włoskiego słowa giro, czyli krąg) oraz udzielanie przez banki kredytów, których źródłem były przyjmowane depozyty i środki własne banków. /. czasem uprawnienia emisji banknotów przyznano w poszczególnych krajach tylko jednemu bankowi, który stawał się bankiem centralnym. Rozwój gospodarczy w XVIII i XIX wieku sprzyjał dalszej ekspansji bankowości i powstawaniu kolejnych banków, aktywnie uczestniczących w procesach gospodarczych. Rozszerzały one również swój charakter, dostosowując się do wzrastających potrzeb rynku, w tym rozwoju przedsiębiorczości. W pierwszej połowie XX wieku upaństwowiono banki centralne, np. Bank Kanady (1938 r.), Bank Francuski (1945 r.), Bank Anglii (1946 r.), Bank Holenderski (1948 r.). Wraz z rozwojem bankowości rozwijał się proces specjalizacji banków. Pierwsze banki uniwersalne zaczęły powstawać po II wojnie światowej i wywodziły się z dużych banków komercyjnych. Powoli wykształciła się również bankowość o charakterze międzynarodowym. Tego rodzaju banki, prowadzące działalność depozytowo-kredytową w skali międzynarodowej, zaczęły funkcjonować w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych. Historia polskiej bankowości sięga XV wieku, jednak do XIX stulecia jest mało znana. Niewiele zatem wiadomo o działalności finansowej rodzin Wierzynków, Morsztynów, Szwarców, Laytzów, Roberta Forbesa czy Jerzego Hewela, podobnie zresztą jak w przypadku początków działalności słynnych później Kronenbergów. Dyskusyjny jest również charakter tych instytucji finansowych. Przedsiębiorstwa te prowadziły bowiem obok operacji finansowych także działalność handlową (np. rodzina Fukierów, która odeszła od działalności bankowej na rzecz produkcji i handlu winem).